Τι κάνεις όταν σου επιβλήθηκε πρόστιμο 100 ευρώ για μη διαβίβαση παραστατικού εξόδων στο myDATA;

Η μη εμπρόθεσμη διαβίβαση παραστατικών στο myDATA επιφέρει διοικητικές κυρώσεις από την ΑΑΔΕ, οι οποίες κυμαίνονται και διαφοροποιούνται ανάλογα με το είδος του υπόχρεου (απλογραφικά ή διπλογραφικά βιβλία), τη φύση της παράβασης (μη διαβίβαση εσόδων ή εξόδων) και τον αριθμό των παραστατικών. Το ύψος του προστίμου διαφέρει ανάλογα με την κατηγορία του παραστατικού: για τη μη διαβίβαση εσόδων υπολογίζεται ως ποσοστό επί της αξίας τους (με ημερήσιο και ετήσιο ανώτατο όριο), για τη μη διαβίβαση χαρακτηρισμών εξόδων ορίζεται ανά έτος ανάλογα με την κατηγορία βιβλίων, ενώ ορισμένες κατηγορίες παραστατικών επιβαρύνονται με σταθερό ποσό ανά παράβαση. Στην εκπρόθεσμη διαβίβαση το πρόστιμο περιορίζεται στο μισό του αντίστοιχου προστίμου μη διαβίβασης. Η άμεση αντίδραση περιλαμβάνει έλεγχο της παράλειψης, διόρθωση της καταχώρισης και αξιολόγηση του δικαιώματος ενδικοφανούς προσφυγής εντός 30 ημερών από την κοινοποίηση της πράξης.

Στα λογιστικά γραφεία που εξυπηρετούν μικρομεσαίες επιχειρήσεις, τα περιστατικά μη διαβίβασης συχνά οφείλονται σε καθυστέρηση παράδοσης παραστατικών από τον πελάτη ή σε τεχνικά προβλήματα κατά την ώρα της υποβολής.

Γιατί επιβλήθηκε το πρόστιμο και πώς το εντοπίζεις

Το σύστημα myDATA λειτουργεί με αυτοματοποιημένο έλεγχο. Οι προθεσμίες διαβίβασης διαφέρουν ανάλογα με το αν πρόκειται για διαβίβαση από εκδότη (έσοδα) ή λήπτη (έξοδα/χαρακτηρισμοί), καθώς και ανάλογα με τη μέθοδο έκδοσης. Για παραστατικά που εκδίδονται μέσω παρόχου ηλεκτρονικής τιμολόγησης η διαβίβαση γίνεται σε πραγματικό χρόνο, μέσω λογισμικού διαχείρισης επιχείρησης (ERP) συνήθως έως την επόμενη εργάσιμη, ενώ για τη διαβίβαση εξόδων και τους χαρακτηρισμούς οι προθεσμίες συνδέονται με τις προθεσμίες υποβολής δηλώσεων ΦΠΑ και Ε3. Όταν η διαβίβαση δεν πραγματοποιηθεί εντός της εκάστοτε προθεσμίας, η ΑΑΔΕ μπορεί να εκδώσει πράξη επιβολής προστίμου.

Η ειδοποίηση για το πρόστιμο εμφανίζεται στο TAXISnet/myAADE, στην ενότητα «Ατομικές Ειδοποιήσεις» ή «Εκκρεμείς Υποχρεώσεις». Παράλληλα, λαμβάνεις ηλεκτρονική ειδοποίηση στο email που έχεις δηλώσει στη φορολογική σου δήλωση. Ο κωδικός της πράξης αναφέρει ρητά τον αριθμό του παραστατικού και την ημερομηνία που θα έπρεπε να είχε διαβιβαστεί.

Τι ελέγχεις πρώτα

Πριν προχωρήσεις σε οποιαδήποτε ενέργεια, επιβεβαιώνεις ότι το παραστατικό όντως δεν διαβιβάστηκε. Μπαίνεις στο myDATA μέσω TAXISnet και αναζητάς το συγκεκριμένο παραστατικό με βάση τον αριθμό MARK ή τα στοιχεία που αναφέρονται στην πράξη. Αν το παραστατικό εμφανίζεται ως «Υποβληθέν» με ημερομηνία υποβολής εντός προθεσμίας, τότε υπάρχει πιθανότητα τεχνικού σφάλματος του συστήματος. Αν δεν εμφανίζεται καθόλου ή εμφανίζεται με καθυστερημένη ημερομηνία, το πρόστιμο είναι κατ' αρχήν βάσιμο.

Διόρθωση και καταχώριση του παραστατικού

Ακόμα κι αν το πρόστιμο έχει ήδη επιβληθεί, η υποχρέωση διαβίβασης του παραστατικού παραμένει. Καταχωρείς άμεσα το παραστατικό στο myDATA, ακόμα και εκπρόθεσμα, για να αποφύγεις περαιτέρω επιβαρύνσεις, ασυμφωνίες με τη δήλωση ΦΠΑ ή προβλήματα σε μελλοντικό φορολογικό έλεγχο. Η εκπρόθεσμη καταχώριση δεν ακυρώνει το ήδη επιβληθέν πρόστιμο και δεν αποκλείει την επιβολή πρόσθετων κυρώσεων σε περίπτωση ελέγχου, ιδίως όταν εντοπίζεται ασυμφωνία με τη δήλωση ΦΠΑ ή το Ε3.

Πότε μπορείς να ασκήσεις ενδικοφανή προσφυγή

Η προσβολή της πράξης επιβολής προστίμου γίνεται με ενδικοφανή προσφυγή ενώπιον της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) της ΑΑΔΕ, με ενδικοφανή προσφυγή (την επίσημη ένσταση προς την εφορία πριν την προσφυγή στα δικαστήρια) ενώπιον της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) της ΑΑΔΕ, σύμφωνα με το άρθρο 63 του Ν.4987/2022 (Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας). Η προσφυγή ασκείται εντός 30 ημερών από την κοινοποίηση της πράξης (60 ημέρες για κατοίκους εξωτερικού) και υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω της εφαρμογής της ΔΕΔ στο myAADE/TAXISnet, με πλήρως αιτιολογημένη αίτηση και υποστηρικτικά έγγραφα.

Η ενδικοφανής προσφυγή είναι δικαιολογημένη όταν υπάρχει τεκμηριωμένος λόγος που δικαιολογεί την παράλειψη ή όταν συντρέχει τεχνικό σφάλμα του συστήματος. Ενδεικτικά, αποδεκτοί λόγοι περιλαμβάνουν βλάβη του συστήματος myDATA κατά την ώρα της υποβολής (τεκμηριωμένη με screenshot ή log), νοσηλεία ή σοβαρό πρόβλημα υγείας του υπόχρεου, ή τεχνική αδυναμία του λογισμικού/παρόχου να επικοινωνήσει με την πλατφόρμα.

Τι στοιχεία χρειάζεσαι για την προσφυγή

Η προσφυγή πρέπει να συνοδεύεται από αιτιολογία και υποστηρικτικά έγγραφα. Αν ο λόγος είναι τεχνικός, επισυνάπτεις screenshots από το myDATA που δείχνουν την προσπάθεια υποβολής, αντίγραφα μηνυμάτων σφάλματος, ή βεβαίωση από τον πάροχο του λογισμικού σου. Αν ο λόγος είναι προσωπικός (ασθένεια, ανωτέρα βία), επισυνάπτεις ιατρικά πιστοποιητικά ή άλλα δικαιολογητικά.

Η ΔΕΔ εξετάζει την προσφυγή και εκδίδει απόφαση εντός 120 ημερών. Αν παρέλθει η προθεσμία αυτή χωρίς ρητή απάντηση, η προσφυγή θεωρείται σιωπηρά απορριφθείσα. Σε περίπτωση ρητής ή σιωπηρής απόρριψης, ανοίγει η δυνατότητα προσφυγής στα διοικητικά δικαστήρια εντός 30 ημερών από την κοινοποίηση της απορριπτικής απόφασης ή από την παρέλευση της 120ήμερης προθεσμίας. Αν η προσφυγή γίνει δεκτή, το πρόστιμο ακυρώνεται ή μειώνεται.

Εάν δεν ασκήσεις προσφυγή — τι ισχύει για την πληρωμή

Αν δεν ασκήσεις ενδικοφανή προσφυγή εντός 30 ημερών, ή αν αυτή απορριφθεί, το πρόστιμο καθίσταται οριστικό. Η προθεσμία πληρωμής ορίζεται στην πράξη και είναι συνήθως 30 ημέρες από την κοινοποίηση (ή από την απόρριψη της προσφυγής). Μετά την πάροδο της προθεσμίας, το ποσό καταχωρείται ως ληξιπρόθεσμη οφειλή και επιβαρύνεται με τόκους και πρόσθετα τέλη εκπρόθεσμης καταβολής.

Σε ορισμένες περιπτώσεις προστίμων προβλέπεται από τον ΚΦΔ έκπτωση επί του ποσού (ενδεικτικά της τάξης του 25%) εφόσον ο υπόχρεος αποδεχθεί ρητά την πράξη και την εξοφλήσει εντός σύντομης προθεσμίας, παραιτούμενος από το δικαίωμα προσφυγής. Πρόκειται για κρίσιμη οικονομική επιλογή που χρειάζεται να αξιολογηθεί συγκριτικά με τις πιθανότητες επιτυχίας μιας ενδικοφανούς προσφυγής, και συστήνεται να συζητηθεί με τον λογιστή σου πριν την επιλογή.

Η πληρωμή γίνεται μέσω e-banking, στα ΑΤΜ των τραπεζών ή στα γκισέ, χρησιμοποιώντας τον κωδικό πληρωμής (ταυτότητα οφειλής) που αναγράφεται στην πράξη. Αν έχεις ήδη ληξιπρόθεσμες οφειλές, το πρόστιμο προστίθεται σε αυτές και μπορεί να ενταχθεί σε ρύθμιση.

Ρύθμιση οφειλής σε δόσεις

Αν δεν μπορείς να εξοφλήσεις το πρόστιμο εφάπαξ, έχεις δικαίωμα να υποβάλεις αίτηση ένταξης στην πάγια ρύθμιση οφειλών της ΑΑΔΕ. Η πάγια ρύθμιση προβλέπει έως 24 ή έως 48 μηνιαίες δόσεις, με τον αριθμό των δόσεων να εξαρτάται από το είδος της οφειλής και όχι αποκλειστικά από το ύψος της. Η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω TAXISnet/myAADE, στην ενότητα «Ρυθμίσεις Οφειλών».

Κάθε δόση επιβαρύνεται με τόκο, ο οποίος υπολογίζεται με βάση το επιτόκιο που ορίζει η εκάστοτε νομοθεσία. Για την ένταξη και διατήρηση της ρύθμισης απαιτούνται προϋποθέσεις όπως η εμπρόθεσμη καταβολή της πρώτης δόσης, η μη ύπαρξη άλλων ληξιπρόθεσμων εκτός ρύθμισης, η φορολογική (και σε ορισμένες περιπτώσεις ασφαλιστική) ενημερότητα, καθώς και η συνεπής τήρηση των όρων. Η μη καταβολή δόσεων οδηγεί σε απώλεια της ρύθμισης.

Πώς αποφεύγεις μελλοντικά πρόστιμα

Η πρόληψη είναι η πιο αποτελεσματική στρατηγική. Αν διαχειρίζεσαι μόνος σου τη λογιστική της επιχείρησής σου, ορίζεις ημερολογιακές υπενθυμίσεις σύμφωνα με τις προθεσμίες που ισχύουν για την κατηγορία σου και τη μέθοδο έκδοσης των παραστατικών. Τα περισσότερα λογιστικά λογισμικά και οι πάροχοι ηλεκτρονικής τιμολόγησης προσφέρουν αυτοματοποιημένη διαβίβαση στο myDATA, αλλά χρειάζεται να επιβεβαιώνεις ότι η διαδικασία ολοκληρώθηκε επιτυχώς και δεν υπάρχουν παραστατικά σε εκκρεμότητα.

Σε λογιστικά γραφεία με υψηλό όγκο πελατών, η τακτική πρακτική περιλαμβάνει έλεγχο των εκκρεμών διαβιβάσεων στο τέλος κάθε εργάσιμης ημέρας, καθώς και περιοδικό έλεγχο συμφωνίας των διαβιβασθέντων στο myDATA με τα στοιχεία ΦΠΑ.

Αυτοματοποίηση και έλεγχος

Αν χρησιμοποιείς ERP ή λογιστικό σύστημα, ενεργοποιείς τη λειτουργία αυτόματης διαβίβασης παραστατικών στο myDATA. Ωστόσο, η αυτοματοποίηση δεν σε απαλλάσσει από την ευθύνη. Ελέγχεις τακτικά το log των διαβιβάσεων για να βεβαιωθείς ότι όλα τα παραστατικά έχουν υποβληθεί επιτυχώς, ότι έχουν λάβει MARK και ότι δεν υπάρχουν μηνύματα σφάλματος.

Παράλληλα, διατηρείς αντίγραφα ασφαλείας (backups) των παραστατικών σου και των αποδεικτικών υποβολής. Σε περίπτωση τεχνικού προβλήματος ή διαφωνίας με την ΑΑΔΕ, τα αντίγραφα αυτά αποτελούν αποδεικτικό στοιχείο της συμμόρφωσής σου.

Πρόσφατες αλλαγές στο πλαίσιο myDATA

Από το 2024 και μετά, το πλαίσιο myDATA έχει υποστεί σημαντικές αλλαγές που είναι κρίσιμο να γνωρίζεις. Η συμφωνία των δεδομένων myDATA με τις δηλώσεις ΦΠΑ και Ε3 έχει γίνει υποχρεωτική και αυστηρότερη, με αυτόματο εντοπισμό αποκλίσεων από την ΑΑΔΕ. Παράλληλα, σταδιακά επεκτείνεται η υποχρεωτική ηλεκτρονική τιμολόγηση μέσω παρόχου, αρχικά για συναλλαγές με το Δημόσιο (B2G) και προοδευτικά για συναλλαγές B2B, σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα της ΑΑΔΕ και τις σχετικές εγκρίσεις σε επίπεδο Ε.Ε. Καθώς το πλαίσιο μεταβάλλεται, οι ακριβείς ημερομηνίες υποχρεωτικότητας και οι κατηγορίες υπόχρεων χρειάζονται επαλήθευση με την τρέχουσα νομοθεσία και τις αποφάσεις ΑΑΔΕ.

Κοινές παρανοήσεις για τα πρόστιμα myDATA

Πολλοί επιχειρηματίες πιστεύουν ότι αν το παραστατικό καταχωρηθεί έστω και αργότερα, το πρόστιμο ακυρώνεται αυτόματα. Αυτό δεν ισχύει. Η εκπρόθεσμη καταχώριση είναι υποχρεωτική, αλλά δεν επηρεάζει την ισχύ του ήδη επιβληθέντος προστίμου και δεν αποκλείει επιπλέον κυρώσεις σε έλεγχο.

Μια άλλη παρανόηση αφορά τη γενίκευση της «επόμενης εργάσιμης» ως ενιαίας προθεσμίας. Στην πραγματικότητα, οι προθεσμίες διαβίβασης διαφοροποιούνται ανάλογα με τη μέθοδο έκδοσης: για ταμειακές μηχανές και φορολογικούς ηλεκτρονικούς μηχανισμούς (FIM) η διαβίβαση γίνεται σε πραγματικό χρόνο, για παρόχους ηλεκτρονικής τιμολόγησης κατά την έκδοση, ενώ για χειρόγραφα παραστατικά και για χαρακτηρισμούς εξόδων ισχύουν διαφορετικές, συχνά μηνιαίες ή συνδεδεμένες με τις δηλώσεις ΦΠΑ, προθεσμίες.

Πρόστιμα σε περίπτωση λανθασμένων στοιχείων

Αν το παραστατικό διαβιβαστεί εμπρόθεσμα αλλά με λανθασμένα στοιχεία (π.χ. λάθος ΑΦΜ του άλλου μέρους της συναλλαγής, ποσό, ημερομηνία), δεν επιβάλλεται κατ' αρχήν πρόστιμο για μη διαβίβαση. Ωστόσο, μπορεί να επιβληθεί διαφορετική κύρωση για ανακριβή καταχώριση, ανάλογα με τη φύση του λάθους. Η διόρθωση στο myDATA γίνεται μέσω συγκεκριμένης τεχνικής διαδικασίας: εκδίδεται πιστωτικό τιμολόγιο για την ακύρωση του αρχικού (ή ακυρωτικό παραστατικό όπου προβλέπεται), εκδίδεται νέο σωστό παραστατικό, και διαβιβάζονται και τα δύο στο myDATA με σύνδεση των αντίστοιχων MARK ώστε να αποτυπώνεται η σχέση τους.

Τι κάνεις αν το πρόστιμο οφείλεται σε σφάλμα του λογιστή σου

Αν η παράλειψη οφείλεται σε αμέλεια ή σφάλμα του λογιστή σου, η ευθύνη έναντι της ΑΑΔΕ παραμένει δική σου, καθώς το πρόστιμο επιβάλλεται στο ΑΦΜ της επιχείρησης. Ωστόσο, έχεις δικαίωμα να αξιώσεις αποζημίωση από τον λογιστή, εφόσον αποδείξεις ότι του είχες παραδώσει εγκαίρως το παραστατικό και η παράλειψη οφείλεται αποκλειστικά σε δική του ενέργεια ή παράλειψη. Ο λογιστής/φοροτεχνικός φέρει επαγγελματική ευθύνη με βάση το θεσμικό πλαίσιο άσκησης του επαγγέλματος και τον κανονισμό του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΟΕΕ), ενώ συνήθως διαθέτει και επαγγελματική ασφάλιση που μπορεί να καλύψει τέτοιες περιπτώσεις.

Πέρα από την αστική αξίωση αποζημίωσης, έχεις τη δυνατότητα να υποβάλεις καταγγελία στο Οικονομικό Επιμελητήριο Ελλάδας, το οποίο τηρεί το μητρώο λογιστών-φοροτεχνικών και διαθέτει πειθαρχικές αρμοδιότητες. Για να προστατευτείς, διατηρείς γραπτή αλληλογραφία (email, viber, sms) για κάθε παράδοση παραστατικών στον λογιστή σου. Αν υπάρχει σύμβαση συνεργασίας, επαληθεύεις ότι ορίζει σαφώς τις υποχρεώσεις του λογιστή αναφορικά με τη διαβίβαση στο myDATA, τις προθεσμίες παράδοσης παραστατικών από εσένα προς αυτόν, και τις ευθύνες σε περίπτωση παράλειψης.

Σημείωση: Το παρόν άρθρο έχει αμιγώς ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά την εξατομικευμένη συμβουλή πιστοποιημένου λογιστή-φοροτεχνικού. Το φορολογικό πλαίσιο, οι προθεσμίες, τα ποσά προστίμων και οι όροι ρυθμίσεων μεταβάλλονται συχνά με νέες αποφάσεις της ΑΑΔΕ και νομοθετικές παρεμβάσεις. Πριν προβείς σε οποιαδήποτε ενέργεια (άσκηση ενδικοφανούς προσφυγής, αποδοχή πράξης, ένταξη σε ρύθμιση), συμβουλεύσου λογιστή-φοροτεχνικό για τη συγκεκριμένη περίπτωσή σου.