Απαγορεύεται η αντιγραφή. Επικοινωνήστε με τον διαχειριστή.

«Καλή» και «κακή» χοληστερίνη, όλα όσα πρέπει να ξέρετε για να προφυλάξετε την υγεία σας.

Στο στόχαστρο των παθολόγων επί πολλές δεκαετίες, και ο πονοκέφαλος για υγιείς και πάσχοντες (από παθήσεις της καρδιάς), η χοληστερίνη – ή χοληστερόλη (επειδή χημικά ανήκει στις στερόλες) – είναι μια λιπαρή ουσία, ο οποία προέρχεται από δύο πήγες: το συκώτι, και από την κατανάλωση κάποιων τροφών.
Και γεννάται το ερώτημα: αφού κατά κύριο λόγο παράγεται από το συκώτι, γιατί γίνεται εχθρική προς τον άνθρωπο;
Τελικά, κανένα καλό δεν προκύπτει από την παρουσία της στον οργανισμό; Η χοληστερίνη, πήρε από τους παθολόγους τη σημασία που της δίνουμε, από το στιγμή που αναγνωρίστηκε ως ένας από τους παράγοντες που συμβάλλει στην αρτηριοσκλήρυνση.

Η αιτία της αρτηριοσκλήρυνσης, που ήταν άγνωστη στην αρχή του 20ου αιώνα και που εξελίχτηκε στο μεγαλύτερο πρόβλημα υγείας του ανεπτυγμένου κόσμου, είναι ακόμη και σήμερα άγνωστη σε πολλούς. Σκεφθείτε ότι εξαιτίας της αρτηριοσκλήρυνσης, ή αθηροσκλήρυνση, και των επιπλοκών της πεθαίνουν περισσότεροι άνθρωποι παρά από οποιαδήποτε άλλη νόσο.

Οι επιπτώσεις της αρτηριοσκλήρυνσης είναι τα εγκεφαλικά επεισόδια, το έμφραγμα του μυοκαρδίου, οι αποφράξεις των αρτηριών των κάτω άκρων, τα εγκεφαλικά επεισόδια, τα ανευρύσματα της κοιλιακής αορτής, η καρδιακή ανεπάρκεια, οι στενώσεις των καρωτίδων. Η ιατρική λοιπόν μπορεί να µη βρήκε τα αίτια της πάθησης, βρήκε όμως τον τρόπο αντιμετώπισης της: τους παράγοντες δηλαδή που – υπό ορισμένες προϋποθέσεις – συμβάλλουν στο να αναπτυχθεί η αρτηριοσκλήρυνση. Πρόκειται για τους παράγοντες κινδύνου ή προδιαθεσικούς παράγοντες, εκ των οποίων οι πέντε πιο σημαντικοί είναι: το κάπνισα, η χοληστερίνη, η υπέρταση, το σάκχαρο και η παχυσαρκία. Καταπολεμώντας αυτούς τους παράγοντες, κάνουμε θαύματα στην πρόληψη της.

Παρόλα αυτά, η χοληστερίνη δεν πρέπει να πυροβολείτε αδιάκριτα. Πρόκειται για ουσία σημαντικής σημασίας για τη ζωή, διότι αποτελεί το βασικό δομικό υλικό των κυτταρικών μεμβρανών, εν ολίγοις δεν υπάρχει κύτταρο που μπορεί να ζήσει χωρίς αυτήν. Η χοληστερίνη χρησιμεύει επίσης στη σύνθεση των γεννητικών ορμονών (οιστρογόνα, προγεστερόνη), αλλά και στο σχηματισμό της βιταμίνης D στην επιφάνεια του δέρματος. Το θέμα είναι πότε και γιατί γίνεται επικίνδυνη. Αυτό συμβαίνει όταν κυκλοφορεί σε μεγάλες ποσότητες στο αίμα, οπότε η πλεονάζουσα ποσότητα μπορεί να εναποτεθεί σε ορισμένα σημεία του τοιχώματος των αρτηριών. Αποτέλεσμα αυτής της δράσης της είναι ο προοδευτική στένωση του αυλού των αρτηριών (αρτηριοσκλήρυνση) και οι επιπτώσεις στις οποίες αναφερθήκαμε (έμφραγμα κλπ.).

Η χοληστερόλη παράγεται στο ήπαρ, αλλά το πόσο χοληστερόλη κυκλοφορεί στο αίμα μας εξαρτάται από δύο παράγοντες:
Α) την κληρονομικότητα (γενετικοί λόγοι) και Β) τη διατροφή.
Η κληρονομικότητα δίνει και τον εξήγηση στο γιατί δύο άνθρωποι που τρώνε ακριβώς την ίδια ποσότητα και το ίδιο είδος λιπαρών έχουν ο ένας, π.χ., 200 χοληστερίνη και ο άλλος 320. Απλούστατα, το ήπαρ του καθενός αντιδρά διαφορετικά στον ίδιο ερεθισμό. Η διαιτητική χοληστερόλη, από την άλλη, μπορεί αυτή καθαυτή να μην παίζει τον κύριο ρόλο (μόνο το 40% περίπου απορροφάται), παίζει όμως ρόλο το σύνολο των λιπών που καταναλώνουμε καθημερινώς. Αυτά είναι που ερεθίζουν το συκώτι και έτσι παράγει περισσότερη χοληστερίνη. Γι’ αυτό και οι παθολόγοι δεν είναι πολύ “μίζεροι” απέναντι σε τροφές όπως αυγό, γαρίδες κ.ά. που περιέχουν μόνο χοληστερίνη, και όχι άλλα λίπη.

Ποια λίπη πρέπει να προτιμούμε στην διατροφή μας.

Τα λιπαρά οξέα διακρίνονται σε κορεσμένα (τα ζωικά), που είναι επιβλαβή, και σε ακόρεστα. Ακόρεστα είναι τα μονοακόρεστα, που βρίσκονται στο ελαιόλαδο, και τα πολυακόρεστα, που τα βρίσκουμε στα φυτικά έλαια και τα ψάρια. Όλα τα ακόρεστα θεωρείται ότι έχουν ευνοϊκή δράση, διότι μειώνουν την «κακή» χοληστερίνη. Το ελαιόλαδο (μονοακόρεστα) υπερέχει όλων, διότι μπορεί επιπλέον να αυξήσει και την «καλή» χοληστερίνη. Από την άλλη,
τα Ω-3 λιπαρά οξέα που περιέχονται στα ψάρια μειώνουν τον «κακή» χοληστερίνη (συνιστάται η κατανάλωση τους 2-3 φορές τον εβδομάδα), μειώνουν τα τριγλυκερίδια και έχουν ευνοϊκή επίδραση στην πηκτικότητα το αίματος. Δεν επιτρέπουν δηλαδή στον οργανισμό να δημιουργεί θρόμβους. Πιστεύεται επίσης ότι προφυλάσσουν και από τις αρρυθμίες. Τα πλούσια σε πολυακόρεστα ψάρια είναι κυρίως τα ψάρια του αφρού (σαρδέλες κλπ.), ο σολομός και γενικώς τα «παχιά» ψάρια. Γενικά, μία φυσιολογική δίαιτα πρέπει να περιέχει 30-35% λιπίδια, και τουλάχιστον το 15% αυτών των λιπιδίων να προέρχεται από το ελαιόλαδο.

Είναι η συστηματική δίαιτα πανάκεια για μια ρυθμισμένη χοληστερίνη;

Δεν έχει μόνο σημασία το πόσο τρώμε, αλλά και το πώς ο οργανισμός μπορεί να διαχειρίζεται τα χοληστερίνη που παράγει το ήπαρ. Διότι είπαμε, ότι δύο είναι οι παράγοντες που ρυθμίζουν τα χοληστερίνη: οι εξωτερικοί παράγοντες διατροφής και οι γενετικοί. Υπάρχουν λοιπόν άνθρωποι με κληρονομικές υπερλιπιδαιµίες, που έχουν 500, 700 και 800 ολική χοληστερίνη. Αυτές οι οικογενείς υπερχοληστεριναιµίες, ή υπερχοληστερολαιµίες, όπως τις λέμε, είναι κληρονομικές. Δεν χρειάζεται σε αυτές τις περιπτώσεις να τρως τίποτα. Απλώς, η χοληστερίνη που παράγει το ήπαρ δεν μπορεί να απορριφθεί από τα κύτταρα. Πρόκειται για σπάνια κατάσταση, από την οποία υποφέρει 1 στους 500 ανθρώπους. Σκεφθείτε ότι γεννιούνται παιδιά με 600, π.χ. χοληστερίνη, όταν στις φυσιολογικές περιπτώσεις γεννιόμαστε με 50-70 mg χοληστερίνη, υπεραρκετή για την ανάπτυξη του οργανισμού.

Πώς από την αρτηριοσκλήρυνση φτάνουμε στα καρδιαγγειακά επεισόδια.

Η χοληστερίνη που περισσεύει κολλάει στο εσωτερικό τοίχωμα της αρτηρίας, αρχίζει να το σπρώχνει προς τα πάνω (το υπεργείρει) και σιγά-σιγά δημιουργείται ένα «πουρί» που προκαλεί στένωση του αυλού. Όταν το «πουρί» καταλάβει το 50, 60, 70% του αυλού, παρεμποδίζεται ή απρόσκοπτη ροή του αίματος. Και μπορεί το 25% του αίματος που περνάει να αρκεί για τις απλές, καθημερινές δραστηριότητες, αλλά, όταν ο ασθενής περπατήσει λίγο, ή ισχαιμία (μειωμένη ποσότητα αίματος στην καρδιά) προκαλεί πόνο(στηθάγχη). Αυτό όμως το «πουρί» που προκαλεί το στένεμα του αυλού μπορεί για κάποιους λόγους να σπάσει. Τότε διαχέεται μέσα στο αγγείο, κολλάνε πάνω του αιμοπετάλια, δημιουργούνται θρόμβοι και το αγγείο φράζει τελείως. Όταν φράξει τελείως, έχουμε στην αρχή τον στοθαγχικό πόνο. Τότε, εάν ο οργανισμός – που έχει τους δικούς του μηχανισμούς θροµβόλυσης – καταφέρει να διαλύσει το θρόμβο, έχει καλώς. Αν όμως το φράξιμο αυτό διαρκέσει αρκετή ώρα, ο καρδιά παύει να αιµατώνεται και νεκρώνεται. Αυτό είναι το έμφραγμα. Η δράση όμως της χοληστερίνης υποβοηθείται και από τους άλλους παράγοντες κινδύνου, δηλαδή από το κάπνισα (τα συστατικά του καπνού ερεθίζουν το «πουρί»), το αυξημένο σάκχαρο, αλλά και από την πίεση (υπέρταση) του αίματος. Να σημειωθεί ότι η υπέρταση από μόνη της, χωρίς το συνδρομή και των άλλων παραγόντων, μπορεί να προκαλέσει εγκεφαλικό ή υπερτροφία της αριστερής κοιλίας – όχι όμως αρτηριοσκλήρυνση.

Πότε και πώς αντιμετωπίζεται η υψηλή χοληστερίνη.

Μελέτες και εργασίες σε εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους απέδειξαν ξεκάθαρα δύο πράγματα: Πρώτον ότι η μείωση της υψηλής χοληστερίνης ωφελεί, και δεύτερον
ότι η μείωση της χοληστερόλης επιτυγχάνεται με φάρμακα, που δεν έχουν ιδιαίτερες παρενέργειες. Πόσο τώρα πρέπει να μειώσουμε τη χοληστερόλη;
Η “επιθετικότητά” μας εξαρτάται από τον κίνδυνο που διατρέχει κανείς. Από το αν, π.χ., έχει ήδη κανείς πάθει έμφραγμα, αν έχει σάκχαρο, αν έχει κάνει
κάποιες επεμβάσεις στην καρδιά, αν έχει βεβαρημένο οικογενειακό ιστορικό κ.ο.κ. Η επιθυμητή πάντως (δεν μιλάμε πια για φυσιολογική) τιμή ολικής χοληστερίνης μετά τον ηλικία των 18 ετών είναι κάτω από 200 mg. Η οριακή τιμή είναι από 200 έως 240 και η υψηλή από 240 και πάνω. Όμως, ο αντιμετώπιση της χοληστερίνης εξαρτάται πάντα και από τους άλλους παράγοντες κινδύνου. Αν κάποιος έπαθε έμφραγμά στα 40 και έχει 240 χοληστερίνη, πρέπει (στην περίπτωση που δεν μειώνεται με δίαιτα ο τιμή της κάτω από 200) να πάρει φάρμακα. Αν πάλι μια γυναίκα είναι 35 χρονών και έχει 240 χοληστερίνη, αλλά κανέναν άλλον παράγοντα κινδύνου, δεν θα πρέπει να επισκεφθεί κάποιο παθολόγο για να της γράψει φάρμακα, απλά θα της πει ο παθολόγος μόνο να προσέχει λίγο τη διατροφή της. Οι παθολόγοι λένε το ότι η βασική προϋπόθεση για τη μείωση της χοληστερίνης είναι ο σωστή διατροφή. Δεν γίνεται να παίρνει κανείς φάρμακο και να τρώει ό,τι θέλει.

Τι είναι η «κακή» και η «καλή» χοληστερίνη και πως λειτουργούν.

Τα σωματίδια της LDL («κακής» χοληστερίνης) είναι αυτά που κολλούν στο τοίχωμα του αγγείου, με τα γνωστά επακόλουθα. Γι’ αυτό όσο πιο υψηλά είναι τα επίπεδα της, τόσο το χειρότερο. Αντίθετα, οι άνθρωποι που έχουν πολύ υψηλή HDL («καλή» χοληστερίνη), 80, 90 mg, είναι και οι μακροβιότεροι. Και αυτό διότι η HDL («καλή») ξεκολλάει την LDL («κακή») από το τοίχωμα των αρτηριών, τη στέλνει στο ήπαρ και στο συνέχεια αποβάλλεται από τον οργανισμό.

Σε ποια ηλικία πρέπει να αρχίσουμε να ελέγχουμε τη χοληστερίνη μας.

Μετά τα 20 είναι απαραίτητο να ελέγξουμε μια φορά τη χοληστερίνη μας. Αν είναι κάτω από 200, θα πρέπει να ελέγχεται κάθε 5 χρόνια. Αν είναι 200-240 πρέπει να ελέγχεται συχνότερα, κάθε χρόνο. Πάνω από 240, πρέπει σε συνεννόηση με τον παθολόγο να ληφθούν κάποια μέτρα.

Μείωση της χοληστερίνης με τη βοήθεια μηχανήματος.

Αυτό γίνεται στις περιπτώσεις των ομόζυγων μορφών οικογενών υπερλιπιδαιµιών. Έχει, π.χ., ο πατέρας 400 χοληστερίνη, η μητέρα 500 (δηλαδή, υπάρχει κληρονομικότητα και από τους δύο γονείς) και το παιδί γεννιέται με 800. Σε αυτές τις σπάνιες περιπτώσεις, δεν δρουν τα φάρμακα και πρέπει να γίνει πλασµαφαίρεση (αφαίρεση του αίματος, καθαρισμός και επιστροφή του στο σώμα µε την βοήθεια μηχανήματος.

Σχόλια

mood_bad
  • Χωρίς σχόλια.
  • Προσθήκη σχολίου